Katika soka, timu inapopitia kipindi kigumu, mara nyingi lawama huanza kwa kocha, kisha wachezaji na hatimaye uongozi.
Yanga SC haionekani kuwa nje ya mzunguko huo. Baada ya mjadala kuhusu mbinu za Manqoba Mngqithi na namna zilivyopokelewa ndani ya kikosi cha Wananchi, sasa macho ya baadhi ya wachambuzi yanaelekezwa kwa Rais wa klabu hiyo, Injinia Hersi Said.
Swali linalopaswa kujiulizwa ni hili: Baada ya kocha, sasa Hersi ndiye anayelengwa?, au huu ni wakati wa kuitazama Yanga kwa upana zaidi kuliko kutafuta mtu wa kubeba lawama?
Mwanzoni mwa mjadala kuhusu mwenendo wa Yanga, hoja kubwa ilikuwa kwamba Mngqithi hakuwa ameweza kuendana na utamaduni wa soka ambao mashabiki wa klabu hiyo wameuzoea. Baadhi ya wakosoaji waliamini mbinu zake zilikuwa zikiathiri namna timu ilivyocheza na matokeo iliyoyapata.
Matarajio kwa Yanga ni makubwa. Hii ni klabu yenye historia, mashabiki wengi na kiu ya kuendelea kutawala soka la Tanzania. Kwa mazingira hayo, matokeo yasiyoridhisha hayapokelewi kwa utulivu mkubwa, hasa pale yanapofuatana.
Baada ya kusuasua katika mechi mbili za ligi zilizopita, uamuzi wa kuachana na Mngqithi ukafikiwa licha ya awali uongozi kuonyesha kumuunga mkono kocha huyo.
Hata hivyo, kuondoka kwa kocha hakumaanishi kwamba kila tatizo limekwisha. Vivyo hivyo, hakumaanishi kwamba matatizo yote yaliyokuwepo yalitokana na kocha pekee.
Soka ni mchezo wa mifumo. Kocha, wachezaji, maandalizi, usajili na uongozi vina nafasi zake. Changamoto inapojitokeza, ni muhimu kutambua eneo lenye tatizo badala ya kukimbilia hitimisho linaloweza kuvuruga zaidi mazingira ya timu.
Kwa nini sasa Hersi anaingizwa kwenye mjadala?
Baada ya mjadala wa Mngqithi, sasa kuna hoja zinazomwelekezea lawama Rais wa Yanga Hersi Said, hasa kuhusu ubora wa baadhi ya wachezaji waliosajiliwa.
Hoja hiyo inahitaji kutazamwa kwa umakini. Ni kweli kwamba usajili ni sehemu muhimu ya mafanikio ya timu, na ni wajibu wa uongozi kuhakikisha fedha zinazotumika zinasaidia kujenga kikosi chenye ushindani.
Lakini ni muhimu pia kutofautisha kati ya mchezaji kushindwa kufikia matarajio na uamuzi wa kumsajili mchezaji huyo kuwa ulikuwa wa makosa tangu mwanzo.
Katika soka la kisasa, hakuna usajili unaokuja na dhamana ya mafanikio. Wapo wachezaji wanaofika klabu mpya na kuzoea mazingira haraka, huku wengine wakihitaji muda mrefu zaidi. Wapo wanaong'ara katika ligi moja lakini wanapata changamoto wanapobadili nchi, mfumo wa mchezo au majukumu ndani ya timu.
Kwa hiyo, kumhukumu moja kwa moja Hersi kila mchezaji anaposhindwa kufanya vizuri si uchambuzi wa kutosha.
Kinachohitajika ni tathmini yenye ushahidi: Je, wachezaji walisajiliwa kulingana na mahitaji halisi ya timu? Je, wamepewa mazingira ya kuonyesha uwezo wao? Je, mbinu za kocha ziliendana na sifa zao? Na je, klabu ina utaratibu wa kupima mafanikio ya usajili wake?
Kuna msemo maarufu katika soka kwamba usajili ni kamari. Mchezaji anaweza kuwa na takwimu nzuri, rekodi ya kuvutia na historia ya mafanikio, lakini akashindwa kuonyesha kiwango kilekile katika klabu mpya.
Mfano ni Celestine Ecua au Moussa Balla Conte ambao msimu uliopita waliwasili Yanga wakiwa na matarajio makubwa kutokana na sifa na kiwango walichokuwa nacho kwenye timu zao walizotoka. Ecua alikuwa mchezaji bora 'MVP' wa ligi kuu ya Ivory Coast.
Hata hivyo, wakati mwingine matarajio ya mashabiki hayalingani moja kwa moja na kiwango ambacho mchezaji anaweza kuonyesha baada ya kubadili mazingira.
Hapo ndipo tofauti kati ya matarajio na uhalisia wa soka inapojitokeza. Hersi anaweza kuhojiwa kuhusu maamuzi ya usajili kama kiongozi wa klabu. Lakini hoja hizo zinapaswa kujengwa kwa takwimu, mahitaji ya timu na mwenendo wa wachezaji, badala ya kutumia matokeo machache kama ushahidi wa kushindwa kwa mfumo mzima.
Je, kuna ajenda ya kuwagawa Wananchi?
Katika kipindi ambacho timu inapitia changamoto, mijadala ya ndani inaweza kukua na kugeuka kuwa mgawanyiko. Wapo wasioitakia Yanga mema wanaweza kutumia hali hiyo kama 'mwanya' wa kuchochea mgogoro unaoweza kupelekea kuvurugana wenyewe kwa wenyewe.
Msimu huu Yanga imekumbana na ukosoaji tangu mwanzo pengine ni kutokana na historia na ukubwa wake. Lakini pia kwa Wanayanga wenyewe ni watu wanaopenda kuiona timu yao ikisonga mbele zaidi. Matarajio yalikuwa makubwa lakini mwanzo ukawa wa kusuasua.
Jambo muhimu tayari uongozi umechukua hatua ya mabadiliko ya benchi la ufundi kwa sasa mashabiki wa Yanga hawana sababu ya kuwa na presha, watoe nafasi ili kuona athari zitakazotokea baada ya mabadiliko hayo.
Wasikubali kuyumbishwa na watu ambao wanatumia presha iliyopo ili kutengeneza mtafaruko mkubwa ndani ya klabu ili kuhakikisha utulivu unakosekana.
